Anna Jantar – Ikona z (nie)przypadku?

W tym roku mija niemal 4o lat od śmierci Anny Jantar, ukochanej wokalistki wielu pokoleń Polaków. Niezapomnianego głosu śpiewającego takie hity jak Tyle słońca w całym mieście, Baju, baj proszę Pana, czy choćby Za każdy uśmiech Twój. Pomimo upływu czasu wciąż niezapomniana dla swoich fanów, okraszona aurą nieśmiertelności i bezgranicznego uwielbienia. Ciągle naśladowana, ale według opinii pozostająca wciąż tą najważniejszą.

Odpowiedzi na pytanie, co stoi za fenomenem piosenkarki szukam w najnowszej książce Rafała Podrazy, dziennikarza, autora tekstów piosenek, poety, twórcy pięciu tomów poetyckich i ponad 13 książek biograficznych, inicjatora szczecińskiego festiwalu Młodych Talentów. Anna Jantar – Ikona z przypadku, Wydawnictwo Oficyna R, Szczecin 2018, jak sam autor stwierdza to studium socjologiczne kariery wokalistki mające na celu przedstawienie subiektywnych odczuć, a nie kropka nad „i” czy próba podważania dorobku (…). A znak zapytania postawiony na końcu podtytułu to przyczyna stawiania pytań i próby…odpowiedzi.

Książka, co zadziwia na pierwszy rzut oka, jest pozycją dość skromną objętościowo. Czytelnicy publikacji biograficznych przyzwyczajeni do opasłych tomów, mogą być naprawdę zaskoczeni. Zważając zwłaszcza na fakt, że książka dotyczy tak barwnej i uwielbianej postaci polskiej sceny muzycznej. Za wyjaśnienie, a zarazem ciekawostkę, można uznać fakt, iż pierwotnie była to praca zaliczeniowa z socjologii, jeszcze za czasów studiów autora na Uniwersytecie Wrocławskim, opublikowana obecnie w poszerzonym o nowe fakty i źródła wydaniu. Dodatkowo z załączonym na samym początku fragmentem notki Janusza Kondratowicza do Antologii piosenek Anny Jantar wydanej przez krakowską firmę fonograficzną Akar w 1997r.

Rafał Podraza w swojej książce przede wszystkim chce ukazać piosenkarkę prawdziwą, z jej zaletami i wadami. Odchodząc od ugłaskanego wizerunku promowanego w mediach. Pokazuje Annę Jantar bez maski, jako wokalistkę, która pragnęła obudzić w sobie rockowego ducha, która nie zawsze zgadzała się z repertuarem nagrywanym specjalnie dla niej przez męża, jako piosenkarkę poszukującą, nieco zbuntowaną. Przedstawia ukochaną milionów wychodząc poza idealistyczny obraz fanów, co nie spodobało się wszystkim, o czym świadczy głośna w mediach wojna między autorem a córką Anny Jantar, Natalią Kukulską.

W książce znajdujemy wiele fragmentów wywiadów, fotografii wycinków z gazet czy zdjęć samej Anny Jantar,. Materiał źródłowy, co widać, choćby w ogromnej ilości przypisów, jest naprawdę bogaty. Opisywane są m.in. relacja i współpraca z mężem Januszem Kukulskim i jego wpływ na karierę i repertuar piosenkarki, stosunki z innymi ówczesnymi gwiazdami polskiej muzyki rozrywkowej i ich reakcje na śmierć wokalistki. Wspomina, że wielu z nich dedykowało swoje utwory Annie Jantar, do których choćby zaliczyć można Budkę Suflera i Słońca jakby mniej czy Haliny Frąckowiak Anna już nie mieszka tu. Ale również to, co działo się w tamtym czasie za kulisami polskiej sceny muzycznej.

Smutnym wnioskiem według autora płynącym z lektury książki jest opinia, iż za sukcesem, czy jak to dogłębniej nawet określić, legendą Anny Jantar stoi nie tylko sam, niewątpliwie ogromny talent, ale media i przedwczesna śmierć, która paradoksalnie pozwoliła stać jej się nieśmiertelną. Bo, jak sam Rafał Podraza potwierdza, popularność w tamtym czasie wokalistki nie była tak wysoka jak wcześniej, a wypadek lotniczy sprawił, że jej muzyka znów zyskała w oczach fanów. Jak czytamy we fragmencie: Nagle jej piosenki zaczęły okupować listy przebojów; w 1981 roku na listę Programu Pierwszego Polskiego Radia trafił utwór Spocząć i z miejsca uplasował się na drugiej pozycji, w notowaniu pozostawał przez jedenaście tygodni. O tyle jest to zaskakujące i świadczy o (pośmiertnej) popularności artystki, że pokonała między innymi utwory bardzo wówczas topowych wykonawców: Izabeli Trojanowskiej, Lombardu, Dwa Plus Jeden (…).

Argumentuje swoją tezę również odniesieniem do psychologii, uznając, że fani nie wierząc w śmierć artystki, a raczej nie mogąc się z nią pogodzić, zaczęli kreować ją na nowo, stwarzając wyidealizowany obraz Anny Jantar, którego wielu do dziś nie pozwala zaburzać. Piosenkarka, która przed śmiercią byłą obecna wszędzie medialnie, widoczna w domach na okładkach płyt, czasopism, nie mogła po prostu odejść, zwłaszcza w tak młodym wieku i niespodziewanie u początków kariery. To sprawiło, że w społeczeństwie nastąpiło wyparcie tego, że wokalistka mogła nie być tak idealna, na jaką ją kreowano. Zwraca też uwagę, na dziwne nieprawdziwe historie wymyślane przez fanów, mówiące m.in. o sfingowaniu własnej śmierci.

Czy warto sięgnąć po tę pozycję? Stanowczo uważam, że tak. Zwłaszcza, jeśli w planach mamy przeczytanie innych publikacji poświęconych wokalistce. Książka Rafała Podrazy może być zarówno ciekawym wprowadzeniem do biografii Anny Jantar dla młodego pokolenia, ale też uzupełnieniem już znanych faktów m.in. z książki Marioli Pryzwan Bursztynowa dziewczyna. Anna Jantar we wspomnieniach, wyd. Marginesy, Warszawa 2014. A dla osób, które nie są fanami wokalistki, skuszone ciekawością sięgną po książkę, będzie po prostu interesującą i przyjemną lekturą na wieczór.

  • Inne tego autora
  • Polecane
Anna Jakubczak Administrator
,
Anna Jakubczak vel RattyAdalan (Redaktor Naczelny) – (1994) poetka, prozatorka, publicystka, redaktor naczelna Magazynu Kulturalnego Horyzont oraz organizatorka spotkań autorskich w Książnicy Pomorskiej. Studentka dziennikarstwa i zarządzania mediami oraz studiów pisarskich na Uniwersytecie Szczecińskim. Współpracuje ze szczecińskim oddziałem Związku Literatów Polskich, Inku Szczecińskim Inkubatorem Kultury, Regionalnym Stowarzyszeniem Literacko-Artystycznym w Policach, portalem SilesiaYoung, Wydawnictwem Edgard oraz kilkoma polskimi zagranicznymi organizacjami. Swoją twórczość publikowała w wielu antologiach, zarówno w Polsce i zagranicą. Jest stałą autorką w cyklu poetyckim The Year of The Poet, wydawanym przez amerykańskie wydawnictwo Inner Child Press, kierowane przez Williama St. Petersa. Wyróżniona w II Ogólnopolskim Konkursie im. Jóżefa Bursewicza O Złotą Metaforę za wiersz Przypinka. Autorka tomu poetyckiego Ars Poetica (Londyn, 2013), w przygotowaniu kolejny tom Rozmowy nocą oraz powieść Wiatr nadziei.

Dodaj komentarz